Oddychanie w czasie porodu

Oddychanie w czasie porodu pozwala skutecznie łagodzić skurcze porodowe. Właściwy sposób oddychania w trakcie akcji porodowej niejednej z rodzących nastręcza trudności, ponieważ z powodu bólu ciężko jest skoncentrować się na prawidłowej częstotliwości i głębokości oddechów. Tyle godzin lekcji spędzonych na nauce oddychania w szkole rodzenia spełza na niczym, gdy ból porodowy nasila się, a kobieta, zamiast spokojnie oddychać i redukować napięcie mięśniowe, wpada w panikę. Właściwe oddychanie podczas porodu może wspomóc partner rodzącej lub inna osoba, która towarzyszy kobiecie.

Jak oddychać w czasie porodu?

Oddychanie (łac. respiratio) jest naturalnym procesem fizjologicznym człowieka, który polega na pobieraniu tlenu z powietrza, a wydalaniu dwutlenku węgla oraz wody. Oddychanie następuje naturalnie – po prostu najpierw wdech, a potem wydech. Podczas akcji porodowej sposób oddychania jest niezwykle ważny, ponieważ może pomóc w łagodzeniu bólów porodowych – dlatego też powinien być kontrolowany i przeprowadzany świadomie. W jaki sposób powinna oddychać rodząca, aby uśmierzyć ból porodowy i przynieść sobie ulgę w czasie porodu?

Na początku każdego skurczu należy wziąć głęboki wdech, a potem starać się rozluźnić, wydychając powietrze. Wdech powinno się robić przez nos, natomiast wydech przez usta, rozluźniając przy tym usta i policzki. Kobieta rodząca powinna też starać się jak najbardziej skoncentrować na oddychaniu wtedy, gdy skurcze się nasilają oraz gdy mijają. Właściwy sposób oddychania w kolejnych okresach porodu umożliwia dotlenienie dziecka oraz matki. Ból odczuwany przez kobietę wynika z niedotlenienia mięśni, napięcia oraz stresu. W przerwach między skurczami rodząca powinna próbować się odprężyć, m.in. poprzez wolne, miarowe i głębokie oddychanie. 

Oddychanie w pierwszym okresie porodu

Pierwszy okres porodu to czas skracania się szyjki macicy i jej rozwierania do pełnych 10 cm. Na ten okres składają się trzy fazy: wczesna, aktywna i przejściowa. Skurcze macicy zaczynają być regularne. Aktywna faza pierwszego okresu porodu rozpoczyna się wtedy, gdy rozwarcie szyjki macicy wynosi 3-4 cm, a skurcze stają się silniejsze, częstsze i trwają dłużej. Mogą one pojawiać się co 3-4 minuty i trwać 60-90 sekund. Przy rozwarciu do 4 cm należy wykorzystać tzw. przeponowy tor oddychania (obserwacja unoszenia i opadania brzucha podczas oddychania). Należy wykonywać około 7-8 głębokich oddechów na minutę.

Przy rozwarciu do 8 cm należy uaktywnić tzw. piersiowy tor oddychania. Oddech rodzącej może stać się przyspieszony i bardziej płytki niż wcześniej. Należy robić około 16-24 oddechów na minutę, pamiętając o tym, aby przy oddychaniu mieć lekko rozchylone usta. Przy wdechu klatka piersiowa unosi się, natomiast przy wydechu – opada.

Ostatnim etapem pierwszego okresu porodu jest faza przejściowa, kiedy to szyjka macicy rozwiera się od 8 do 10 cm – dochodzi do pełnego rozwarcia. W tej fazie skurcze macicy mogą trwać nawet półtorej minuty i występować co 2-3 minuty. Są silniejsze i bardziej bolesne od wcześniejszych. Kobieta powinna starać się odpocząć między skurczami i oddychać w miarę miarowo. Jeśli chce jęczeć, krzyczeć, nie powinna się powstrzymywać. Oddech staje się szybki i płytki. Szybkie oddechy należy przeplatać z pogłębionym oddechem. Oddech pogłębiony wygląda tak jakby rodząca chciała zdmuchnąć świeczki na torcie urodzinowym. Schemat oddychania: wdech, wydech, wdech, dmuchanie świeczek, wdech, wydech, wdech, dmuchanie świeczek itd.

Oddychanie w drugim okresie porodu

W drugim okresie porodu następuje urodzenie dziecka. Jak jednak jednocześnie przeć i właściwie oddychać w tym okresie porodu, by przebiegł on sprawnie i bez komplikacji? Kiedy rozpoczyna się skurcz, należy wziąć głęboki oddech, po czym wydychać lub wydmuchiwać powietrze ustami powoli, jednocześnie prąc. Dzięki temu rodząca nie nadweręża gardła, oddycha równomiernie i prze skutecznie. Jeśli kobiecie podano znieczulenie zewnątrzoponowe i nie czuje, kiedy powinna przeć – powinna wziąć głęboki oddech wtedy, gdy położna mówi, że zaczyna się skurcz, a w chwili wydychania powietrza wyobrażać sobie, jak oddech kieruje się w dół ciała, między nogi – i wówczas przeć.

Czasem radzi się kobietom, by wstrzymały oddech i parły tak długo, jak potrafią. Lepiej jednak tak nie robić. Wtedy bowiem rodząca pozbawia siebie oraz dziecko tlenu, a to szybko doprowadza do przemęczenia. Przeć w czasie skurczu należy tyle razy, ile na to pozwalają siły, czyli zazwyczaj 4-5 razy w trakcie każdego skurczu. Skurcze porodowe same narzucają rytm oddychania, jednak techniki oddychania ćwiczone przed porodem pozwalają skutecznie łagodzić ból w trakcie rodzenia.

Bibliografia:
Szymanowski K., (red.), Ciąża. Pytania i odpowiedzi, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2007, ISBN 978-83-7301-912-6.